غذاهای سنتی ماکو رو به فراموشی می باشد

تاریخ انتشار: سه شنبه ۱۲ دی ۱۳۹۶ | ۱۲:۲۴ ب.ظ
غذاهای سنتی ماکو رو به فراموشی می باشد غذاهای سنتی در گذر زمان نشان دهنده تاریخ و گذشته هر سرزمین و سبک زندگی مردمان آن زمان به ویژه منطقه آزاد ماکو می باشند ولی بیشتر آنها در پیشرفت جریان سبک زندگی به سمت مدرنیزه محکوم به فراموشی شده اند .

توسعه زندگی شهری و تغییرات ایجاد شده در سبک زندگی، افزایش فعالیتهای افراد در طول روز، کم توجهی به کیفیت غذا و تلاش صرف برای سیری شکمی و شیوع مصرف فست فودها توجه به غذاهای سنتی را در شهرستان ماکو که از شهرهای آذری ایران میباشد و در بین خانواده های ماکویی کمرنگتر کرده است.

دیگر به ندرت دیده می شود در خانواده ای از صبح زود قابلمه غذا بر روی حرارت کم گذاشته و غذایی لذیذ برای وعده ناهار مهیا گردد.

واژه هایی مانند وقت ندارم، دیرم شده، هرچه خوردیم خوردیم، فقط سیر شوم کافیست، همه همینطور غذا می خورند و جملات مشابه همه و همه توجیهات کلامی است که هر یک از ما برای این سبک غلط غذایی طرح می کنیم و اینها که موجب به خطر افتادن سلامت، کاهش توان جسمی، ضعف عمومی و کاهش آمادگی و توان مقابله بدن با بیماریها می شود.
غذاهای سنتی ماکو  پایه گردشگری غذایی                                               
در این میان ‘گردشگری غذا’ یکی از شاخه های جدید و جذاب صنعت گردشگری محسوب می شود که غذاهای بومی، محلی و سنتی که اکثر قریب به اتفاق مورد استقبال فراوان گردشگران است.

غذاهای سنتی از زمان قدیم در ماکو رواج داشته است و هم اکنون به دلیل پیشرفت سبک زندگی به سمت مدرنیزه در حال فراموشی میباشند البته تعدادی از این غذا ها مورد استفاده در بین عشایر این منطقه می باشد ولی متاسفانه تعدادی از نام غذاهای سنتی این منطقه به گوش مردم نا آشنا می باشد  هرچند که شاید چندی پیش این غذاها را در کنار بزرگان خانواده خود مصرف میکردند اما به دلیل عدم استفاده بلند مدت از آنها و روی اوردن مردم به فست فود ها به فراموشی سپرده شده است که به تعدادی از این غذاها همراه با نام سنتی آن و مواد تشکیل دهنده آنها اشاره میشود :

چهمه یا چکمه : متشکل از بلغور ، گوشت یا دنبه سرخ شده ، روغن زیاد و اَوَلیح سبزی سنتی منطقه ماکو می باشد .

شوربا : ازاین نام در مناطق دیگر به جای کلمه ابگوشت استفاده میکنند و این در صورتی میباشد که شوربا نام غذایی متفاوت با ابگوشت و از غذاهای سنتی منطقه ازاد ماکو می باشد و اجزای تشکیل دهنده این غذا که به صورت آبکی و شبیه به ابگوشت است ، پیاز ، سیب زمینی ، تخم مرغ ، برنج ، سبزی مرزه و پیازچه میباشد .

 

حُرَّه : آرد را داخل آب ریخته و با آن مخلوط شده و در روغن سرخ میشود و هنگام سرو همراه با شیره انگور خورده میشود .

تَرَه  : در زبان اصیل ماکویی به آن هاستا گفته می شود و شیوه پخت این نوع غذا آرد را داخل شیره انگور ریخته و با آن مخلوط کرده و در روغن داغ میریزند وتفاوت این غذا با حُرَّه در این است که در غذای حُرَّه آرد را داخل آب ریخته و مخلوط کرده و در روغن داغ میریزند اما در  تَرَه آرد را با شیره انگور مخلوط کرده و داخل روغن داغ میریزند .

باس گوزونه : در زبان فارسی به معنی فروکن به چشمش نوعی املت بوده با تفاوت اینکه گوجه ها در این نوع املت حلقه حلقه می باشد .

جیغیرتدّی : در فارسی به معنای دادش را درآورد و طرز تهیه آن شبیه غذای شوربا بوده با این تفاوت که در چیغیرتدّی از گوشت قرمه و بلغور استفاده میشود .

اوماج آشی : این نوع آش متشکل از بلغور ، رب ، عدس و سبزی کوهی این منطقه که مواد اصلی آش را تشکیل میدهد به نام اَوَلیح میباشد .

آجیلی آش : معنی آن به زبان فارسی آش تند می باشد و طرز تهیه این آش شبیه اوماج آشی بوده و تنها تفاوت این دو غذا این است که در پخت آجیلی آش از فلفل اضافی استفاده میشود .

گیگاناخ یا به زبان فارسی خاگینه : اینوع غذا متشکل از آرد ، روغن ، تخم مرغ و شیره انگور می باشد .

بامادور اشی یا در زبان فارسی به معنی آش گوجه : مواد تشکیل دهنده این نوع آش بلغور ، لپه ، رب ، گوجه فرنگی و سبزی آش که متشکل از گشنیز ، جعفری و تره می باشد .

 

یِتیمچه : این نوع غذا غذای سرخ کردنی بوده و متشکل از بادمجان ، کوجه فرنگی ، سیب زمینی ، گوشت ، لپه ، کدو می باشد.

کله جوش آشی : این نوع غذا متشکل از بلغور ، برنج ، نخود ، کشک و سبزی سنتی منطقه ماکو به نام آغ پنجر و در زبان فارسی به معنی سبزی سفید می باشد .

آیران آشی یا آش دوغ : مواد تشکیل دهنده این نوغ غذا بلغور ، نخود ، دوغ ، برگ چغندر یا به زبان آذری پازیه می باشد .

کوفته : بلغور ، برنج ، سیب زمینی ، سبزی مرزه ، تره ، پیازچه ، گوشت چرخ کرده و پیاز داغ که به صورت یک کره بزرگ پخته میشد و داخل آن یک تخم مرغ یا جوجه درسته قرار میگرفت .

گاتیخ آشی یا آش ماست : متشکل از بلغور ، برنج ، نخود ، سبزی گشنیز ، جعفری ، اسفناج ،تره می باشد  .

تاس کباب : متشکل از کدو ، بادمجان  ، کوجه فرنگی ، گوشت و سیب زمینی میباشد که به صورت ابکی و مانند ابگوشت سرو میشود .

رشته پلو : متشکل از رشته ، برنج و کشمش بوده که بعضی از افراد مخلوط درست کرده و بعضی از افراد برنج را جدا و رشته و کشمش را روی آن میریزند .

قیساوا : قیصی یا خرما داخل روغن پخته شده و داخل آن شکر یا شیره انگور زده میشود .

حلیم : مواد تشکیل دهنده این غذا بلغور ،گندم ، آرد ، و گوشت می باشد .

بولام آش : طرز پخت این نوع غذا داخل روغن داغ آرد با آب مخلوط شده آرام آرام ریخته شده و تفت داده می شود و هنگام سرو با شیره انگور خرده میشود که در واقع نوعی آرد پخته شده و چیزی تقریبا شبیه کاچی اما رقیقتر می باشد .

گویماخ : در زبان فارسی به آن کاچی گفته شده و بیشتر برای بانوان باردار پخته می شود و شیوه پخت آن بدین صورت میباشد که آب و روغن حیوانی داغ مخلوط شده و آرد آرام آرام در آن اضافه میشود و در پایان در آن زردچوبه یا زیره اضافه میگردد و موقع سرو روی آن شکر و دارچین ریخته می شود .

اشکنه : گوشت گوساله یا گوسفند در آب جوشانده شده و آب آن غلیظ میگردد به آب غلیظ آن که شیره مانند میشود اشکنه گویند .

حَدیه : که در زبان فارسی به آن دندونی گویند متشکل از گندم ، نخود ، لوبیا ، عدس آبپز شده بوده و هنگام سرو روی آن گردو کشمش ریخته می شود .

کلم آشی : مواد تشکیل دهنده آن بلغور ، برنج ، نخود ، کلم و سبزی آش متشکل از مقدار کمی تره ، جعفری ، گشنیز و مقداری گوشت چرخ کرده می باشد .

قاوورما بوزباشی : این نوع غذا متشکل از گوشت قرمه یا نمک سود شده ، پیاز داغ ، سیب زمینی می باشد و تقریبا شبیه غذای ابگوشت است .

رشته آشی یا آش رشته : که هم اکنون بعضاً مورد استفاده خانواده ها به خصوص در ماه مبارک رمضان قرار میگیرد و متشکل از پیاز داغ ، نخود ، لوبیا ، عدس ، رشته ، سبزی گشنیز ، جعفری ، تره ، اسفناج و گوشت چرخ کرده می باشد .

ساج قاوورماسی : طرز پخت این نوع غذا گوشت و دنبه در گوجه و پیاز سرخ شده در سینی ساج ریخته شده و درب آن گذاشته میشود دنبه و گوجه موجود در این غذا موجب آب انداختن این غذا میشود و آنقدر در آب خود میجوشد تا آب و روغن آن کاملا ته بکشد .

جزوز : برخلاف چیزی که امروزه از غذای جزوز به نمایش در می آید و آن را از جگر درست میکنند جزوز قدیم در ماکو از روده ، سیب زمینی ، پیاز ، دنبه گوسفند و گوشت اطراف روده پخته می شد .

سحر آشی : این نوع آش با ذرت خشک شده ، گندم و کشک پخته میشد .

دولمه برگ مو : این نوغ غذا که امروزه با توجه به تجمل گرایی ها به عنوان دسر در مراسمات عروسی و عزا در کنار غذا به عنوان دسر سرو می شود و مواد تشکیل دهنده آن گوشت چرخ کرده ، برگ مو ، لپه ، برنج ، پیاز سرخ شده ، سبزی شوید و کمی نعناع و ابلیمو برای طعم دار کردن استفاده میشود و هنگام سرو با سیر ماست خورده میشود .

دلمه کلم : مواد تشکیل دهنده آن شبیه دلمه برگ مو بوده و تفاوت آن در این است که در دلمه کلم به جای برگ مو از کلم و به جای آبلیمو از سرکه شیره استفاده میشود .

بخشی جدایی ناپذیر از یک سفر تفریحی ارتباط با مردم هر منطقه و فرهنگ آنها است. برای آشنایی با فرهنگ یک منطقه کارهای زیادی را می توان انجام داد از جمله دیدن مناظر، برقراری ارتباط با مردم، دیدن آثار تاریخی، پیاده روی ساده و البته خوردن غذاهای سنتی آن منطقه لذا محصولات غذایی بخش مهمی از سنت و فرهنگ یک منطقه می باشد اما با وجود این همه غذایهای سنتی چه در منطقه ازاد ماکو و چه در مناطق دیگر کشور پیشرفت به سمت زندگی مدرن و علاقه و سوق جوانان به سمت فست فود ، موجب فراموشی آیین و سنن گذشتگان به ویزه غذاهای سنتی هر منطقه که اکثریت انها نیز خاصیت درمانی دارند ،  شده است .

 

انتهای پیام /*

آخرين اخبار
پر بحث ترين
مرزداران
مرزداران
مرزداران
مرزداران
مرزداران
مرزداران
محل كد آمار